Plural — nemis tilida otlarning ko'plik shakli
Yangilangan: · Prufling jamoasi
Daraja A1 Pluralbildung (Plural)
Ko'plik: asosiy qoida
O'zbek tilida ko'plik bitta qo'shimcha bilan yasaladi: kitob → kitoblar. Nemis tilida bunday yagona qo'shimcha yo'q. Besh xil shakl bor va ko'pincha unli ham o'zgaradi (umlaut): a → ä, o → ö, u → ü (der Stuhl → die Stühle).
Ko'plikda uchala jins uchun artikl bitta — die: der Tisch → die Tische, das Kind → die Kinder.
Eslab qoling: ko'plik shaklini so'z bilan birga yodlang. Lug'atda u shunday yoziladi: der Tisch, -e (die Tische), das Buch, ¨-er (die Bücher), die Frau, -en (die Frauen), das Auto, -s (die Autos), der Lehrer, - (die Lehrer).
Ko'plikning besh shakli: jadval
| Shakl | Birlik | Ko'plik | Qaysi so'zlarda ko'p uchraydi |
|---|---|---|---|
| -e / ¨-e | der Tisch die Hand | die Tische die Hände | erkak jinsidagi ko'p so'zlar, ayol jinsidagi ba'zi so'zlar |
| -er / ¨-er | das Kind das Buch | die Kinder die Bücher | o'rta jinsdagi ko'p so'zlar, erkak jinsidagi ba'zilari (der Mann → die Männer) |
| -(e)n | die Frau die Lampe | die Frauen die Lampen | ayol jinsidagi deyarli barcha so'zlar; -e bilan tugagan erkak jinsi (der Junge → die Jungen) |
| -s | das Auto das Hotel | die Autos die Hotels | -a, -i, -o, -u, -y bilan tugagan so'zlar va ko'p o'zlashma so'zlar |
| — / ¨ | der Lehrer der Vater | die Lehrer die Väter | -er, -el, -en bilan tugagan erkak va o'rta jins; barcha -chen va -lein so'zlar |
-ung, -heit, -keit, -ion bilan tugagan so'zlar har doim -en oladi: die Wohnung → die Wohnungen, die Information → die Informationen. -in bilan tugagan ayol jinsida n ikkilanadi: die Lehrerin → die Lehrerinnen.
Ko'plikda artikl
| Birlik | Ko'plik | |
|---|---|---|
| der | der Tisch | die Tische |
| die | die Lampe | die Lampen |
| das | das Bild | die Bilder |
| ein / eine | ein Tisch | Tische (artiklsiz) |
| kein / keine | kein Tisch | keine Tische |
| mein / meine | mein Buch | meine Bücher |
Ko'plikdagi otni inkor qilganda keine ishlatiladi: Ich habe keine Kinder. — Bolalarim yo'q. Batafsil: nicht va kein.
Diqqat: ko'plikdagi die ayol jinsini bildirmaydi. die Tische — der Tisch ning ko'plik shakli.
Dativda ko'plik: otga -n qo'shiladi
Dativda (jo'nalish kelishigida) ko'plik artikli den bo'ladi, otning o'ziga esa -n qo'shiladi. Ko'plik shakli -n yoki -s bilan tugasa, hech narsa qo'shilmaydi.
| Nominativ (ko'plik) | Dativ (ko'plik) | Misol |
|---|---|---|
| die Kinder | den Kindern | mit den Kindern — bolalar bilan |
| die Freunde | den Freunden | Ich helfe den Freunden. — Do'stlarga yordam beraman. |
| die Städte | den Städten | in den Städten — shaharlarda |
| die Frauen | den Frauen | mit den Frauen — ayollar bilan |
| die Autos | den Autos | mit den Autos — mashinalar bilan |
Sondan keyin ko'plik va faqat bir sonda keladigan so'zlar
O'zbek tilida sondan keyin ot birlikda qoladi: ikkita aka, uchta stul, ko'p odam. Nemis tilida birdan ortiq sondan keyin va viele (ko'p) so'zidan keyin ot ko'plikda keladi: zwei Brüder, drei Stühle, viele Menschen.
Ba'zi so'zlar faqat ko'plikda ishlatiladi: die Eltern (ota-ona), die Leute (odamlar), die Geschwister (aka-uka, opa-singillar), die Ferien (ta'til). Ba'zilari odatda faqat birlikda: das Geld (pul), das Obst (meva), die Milch (sut).
Misollar
- Ich habe zwei Brüder. Mening ikkita akam bor.
- Die Kinder spielen im Park. Bolalar parkda o'ynayapti.
- Wir brauchen drei Stühle. Bizga uchta stul kerak.
- Die Frauen arbeiten im Krankenhaus. Ayollar kasalxonada ishlaydi.
- In Taschkent gibt es viele Hotels. Toshkentda mehmonxonalar ko'p.
- Die Lehrer kommen um acht Uhr. O'qituvchilar soat sakkizda keladi.
- Meine Töchter wohnen in Samarkand. Qizlarim Samarqandda yashaydi.
- Ich kaufe zwei Äpfel und drei Bananen. Men ikkita olma va uchta banan sotib olaman.
- Das sind meine Bücher. Bular mening kitoblarim.
- Wir haben keine Fragen. Savollarimiz yo'q.
- Ich spreche mit den Kindern. Men bolalar bilan gaplashyapman.
- Die Wohnungen hier sind teuer. Bu yerda kvartiralar qimmat.
- Samarkand und Buchara sind alte Städte. Samarqand va Buxoro — qadimiy shaharlar.
O'zbek tilida so'zlashuvchilar ko'p qiladigan xatolar
-
Noto'g'ri:
Ich habe zwei Bruder.To'g'ri: Ich habe zwei Brüder.
O'zbekchada sondan keyin birlik ishlatiladi: "ikkita aka". Nemis tilida birdan ortiq sondan keyin ko'plik shakli keladi.
-
Noto'g'ri:
Hier wohnen viele Mensch.To'g'ri: Hier wohnen viele Menschen.
"Bu yerda ko'p odam yashaydi" — o'zbekchada "ko'p" dan keyin birlik. Nemis tilida viele dan keyin ko'plik shakli keladi.
-
Noto'g'ri:
Die Kinder spielt im Park.To'g'ri: Die Kinder spielen im Park.
O'zbekchada "Bolalar o'ynaydi" deymiz — fe'l birlikda qolishi mumkin. Nemis tilida ega ko'plikda bo'lsa, fe'l ham ko'plik shaklida keladi: spielen.
-
Noto'g'ri:
Der Tische sind neu.To'g'ri: Die Tische sind neu.
O'zbekchada ko'plik faqat otning qo'shimchasida ko'rinadi, shuning uchun artiklni o'zgartirish esdan chiqadi. Nemis tilida ko'plikda artikl har doim die.
-
Noto'g'ri:
Ich habe nicht Kinder.To'g'ri: Ich habe keine Kinder.
O'zbekchada "bolalarim yo'q" deymiz, inkor bitta so'z bilan. Nemis tilida artiklsiz otni keine bilan inkor qilamiz, nicht bilan emas.
-
Noto'g'ri:
Ich spiele mit den Kinder.To'g'ri: Ich spiele mit den Kindern.
O'zbekchada "bolalar bilan" — "bilan" otni o'zgartirmaydi. Nemis tilida Dativ ko'plikda otga -n qo'shiladi.
Imtihonda
Goethe A1 imtihonining Gapirish (Sprechen) 1-qismida o'zingiz va oilangiz haqida gapirasiz: Ich habe zwei Brüder und eine Schwester. 2-qismida kartochkalar bo'yicha savol berasiz va javob qaytarasiz: Wie viele Geschwister hast du? Yozish (Schreiben) 2-qismida narsalarni sanaganda ko'plik kerak bo'ladi: Wir brauchen drei Stühle.
O'zingizni tekshiring
Avval o'zingiz javob bering, keyin javobni oching.
- Ko'plik shaklini yozing: das Kind
Javobni ko'rish
die Kinder — -er shakli.
- Ko'plik shaklini yozing: die Wohnung
Javobni ko'rish
die Wohnungen — -ung bilan tugagan so'zlar -en oladi.
- Ko'plik shaklini yozing: der Apfel
Javobni ko'rish
die Äpfel — qo'shimchasiz, lekin umlaut bilan.
- Bo'sh joyni to'ldiring: Ich helfe den ___. (die Kinder)
Javobni ko'rish
Ich helfe den Kindern. Dativ ko'plikda otga -n qo'shiladi.
- Xatoni toping: Wir kaufen drei Buch.
Javobni ko'rish
Wir kaufen drei Bücher. Sondan keyin ko'plik shakli keladi.
Ilovada mashq qiling
Prufling'dagi "O'rganish" bo'limida darslar shu grammatikani mashqlar bilan mustahkamlaydi: so'z tartibi, kelishiklar, fe'l shakllari.
Darslarni ochishKo'p beriladigan savollar
Nemis tilida ko'plik qanday yasaladi?
Besh asosiy shakl bor: -e (Tische), -er (Kinder), -(e)n (Frauen), -s (Autos) va qo'shimchasiz (Lehrer), ko'pincha umlaut bilan (Stühle, Bücher, Väter). Hamma so'z uchun bitta qoida yo'q, shuning uchun ko'plik shaklini so'z bilan birga yodlash kerak.
Ko'plikda qaysi artikl ishlatiladi?
Har doim die, jinsidan qat'i nazar: der Tisch → die Tische, das Kind → die Kinder. Ko'plikda noaniq artikl yo'q, inkor uchun keine ishlatiladi. Dativda artikl den bo'ladi va otga -n qo'shiladi: mit den Kindern.
Sondan keyin ot birlikdami yoki ko'plikda?
Nemis tilida birdan ortiq sondan keyin ot ko'plikda keladi: zwei Brüder, drei Stühle, zehn Minuten. O'lchov so'zlari bundan mustasno: zwei Kilo, drei Euro. O'zbek tilidagi "ikkita aka" kabi birlik shakli nemischada xato.