Asosiy qismga o'tish
Prufling

Artikel und Genus — nemis tilida artikl va otning jinsi

Yangilangan: · Prufling jamoasi

Daraja A1 Artikel und Genus (der, die, das)

Artikl nima va u nima uchun kerak

Nemis tilida deyarli har bir ot artikl bilan keladi. Artikl uch narsani ko'rsatadi: otning jinsi (der, die, das), soni (ko'plikda — die) va kelishigi (masalan, Akkusativda der → den bo'ladi). Otning o'zi esa odatda o'zgarmaydi.

O'zbek tilida otlarda jins yo'q: stol, lampa, bola — hammasi bir xil. Nemis tilida har bir otning jinsi bor: der Tisch (stol), die Lampe (lampa), das Kind (bola). Jins ko'pincha so'zning ma'nosiga emas, shakliga bog'liq: das Mädchen (qiz) — o'rta jinsda.

Eslab qoling: otni doim artikli va ko'plik shakli bilan yodlang: der Tisch, die Tische. Artiklni bilmasangiz, otni Akkusativ yoki Dativda to'g'ri qo'ya olmaysiz.

Aniq va noaniq artikl: jadval

Nominativ (bosh kelishik)
Erkak jinsi (der)Ayol jinsi (die)O'rta jins (das)Ko'plik
Aniq artiklder Tischdie Lampedas Bettdie Tische
Noaniq artiklein Tischeine Lampeein Bett— Tische
Inkor: keinkein Tischkeine Lampekein Bettkeine Tische

ein / eine narsa birinchi marta tilga olinsa yoki qaysi biri ekani muhim bo'lmasa qo'yiladi: Da ist ein Café. — U yerda bir kafe bor. der / die / das esa qaysi narsa haqida gap ketayotgani ma'lum bo'lsa qo'yiladi: Das Café ist neu. — Kafe yangi.

O'zbekchadagi "bir" so'zi ein ga o'xshaydi, lekin nemis tilida noaniq artikl ancha ko'p ishlatiladi: Ich habe eine Frage. — Savolim bor. Ko'plikda noaniq artikl yo'q: ein Buch → Bücher. Inkor haqida: nicht va kein.

Diqqat: ein erkak va o'rta jinsda bir xil. ein Tisch dan jinsni bilib bo'lmaydi — lug'atda aniq artiklga qarang: der Tisch.

Jinsni qanday topamiz: qo'shimchalar va so'z guruhlari

BelgiJinsMisollar
-ung, -heit, -keit, -schaftdiedie Wohnung, die Freiheit, die Möglichkeit, die Freundschaft
-ion, -tätdiedie Information, die Universität
-in (kasb egasi ayol)diedie Lehrerin, die Ärztin
-chen, -leindasdas Mädchen, das Brötchen, das Büchlein
hafta kunlari, oylar, fasllarderder Montag, der Mai, der Winter
-er bilan tugaydigan kasb nomlariderder Lehrer, der Fahrer, der Verkäufer

Bu belgilar ko'p so'zda ishlaydi. -e bilan tugagan otlar ko'pincha ayol jinsida bo'ladi (die Lampe, die Tasche, die Frage), lekin har doim emas: der Name, der Junge, das Auge.

Eslab qoling: o'zbek tilida "o'qituvchi" erkakka ham, ayolga ham bir xil. Nemis tilida ayol uchun -in qo'shiladi va jins o'zgaradi: der Lehrer → die Lehrerin, der Arzt → die Ärztin.

Qo'shma so'zlar: jinsni oxirgi so'z beradi

Nemis tilida ikki so'z qo'shilib bitta so'z bo'ladi (Komposita). Qo'shma so'zning jinsi oxirgi so'zning jinsi bilan bir xil. Birinchi so'z faqat ma'noni aniqlashtiradi.

Birinchi so'zOxirgi so'zQo'shma so'z
das Hausdie Türdie Haustür
das Kindder Gartender Kindergarten
die Stadtder Plander Stadtplan
die Handder Schuhder Handschuh
der Geburtstagdas Geschenkdas Geburtstagsgeschenk

Artikl qachon qo'yilmaydi

  • Kasb va millat sein dan keyin: Ich bin Lehrerin. — Men o'qituvchiman. Er ist Usbeke. — U o'zbek.
  • Ismlar, shaharlar va ko'pchilik davlatlar: Das ist Aziz. Ich wohne in Taschkent. Er kommt aus Deutschland.
  • Sanab bo'lmaydigan narsalar: Ich trinke Tee. Ich habe Zeit. Wir brauchen Geld.
  • "Bir nechta" ma'nosidagi ko'plik: Ich kaufe Äpfel. — Olma sotib olaman.

Ba'zi davlatlar artikl bilan keladi: die Türkei, die Schweiz, die USA (ko'plik). Shuning uchun: Ich wohne in der Türkei, lekin Ich wohne in Deutschland.

Diqqat: kasb oldida sifat bo'lsa, artikl kerak: Er ist ein guter Lehrer. — U yaxshi o'qituvchi.

Misollar

  1. Der Tisch ist neu. Stol yangi.
  2. Die Wohnung ist groß. Kvartira katta.
  3. Das Kind spielt im Garten. Bola bog'da o'ynayapti.
  4. Das ist ein Stuhl. Der Stuhl ist bequem. Bu stul. Stul qulay.
  5. Ich habe eine Frage. Savolim bor.
  6. Die Zeitung liegt auf dem Tisch. Gazeta stol ustida yotibdi.
  7. Das Mädchen heißt Malika. Qizning ismi Malika.
  8. Der Sommer in Taschkent ist heiß. Toshkentda yoz issiq bo'ladi.
  9. Die Haustür ist offen. Uyning eshigi ochiq.
  10. Wo ist die Universität? Universitet qayerda?
  11. Mein Bruder ist Arzt. Akam shifokor.
  12. Ich komme aus Usbekistan und wohne in Samarkand. Men O'zbekistondanman va Samarqandda yashayman.
  13. Ich trinke Tee mit Milch. Men sutli choy ichaman.
  14. Mein Onkel lebt in der Türkei. Amakim Turkiyada yashaydi.

O'zbek tilida so'zlashuvchilar ko'p qiladigan xatolar

  • Noto'g'ri: Der Lampe ist neu.

    To'g'ri: Die Lampe ist neu.

    O'zbek tilida jins yo'q, shuning uchun ko'p o'quvchilar hamma otga der qo'yadi. Jinsni har bir so'z bilan birga yodlang: die Lampe.

  • Noto'g'ri: Die Mädchen heißt Malika.

    To'g'ri: Das Mädchen heißt Malika.

    Qiz — ayol, shuning uchun die deb o'ylaymiz. Lekin -chen bilan tugagan so'zlar har doim das: jinsni ma'no emas, qo'shimcha belgilaydi.

  • Noto'g'ri: Ich habe Frage.

    To'g'ri: Ich habe eine Frage.

    O'zbekchada "savolim bor" deymiz, artiklsiz. Nemis tilida birlikdagi sanaladigan ot artiklsiz kelmaydi.

  • Noto'g'ri: Wo ist Bahnhof?

    To'g'ri: Wo ist der Bahnhof?

    "Vokzal qayerda?" — o'zbek tilida aniqlik alohida so'z bilan bildirilmaydi. Nemis tilida ikkala tomonga ma'lum narsa aniq artikl oladi.

  • Noto'g'ri: Die Lehrer heißt Frau Schmidt.

    To'g'ri: Die Lehrerin heißt Frau Schmidt.

    O'zbekchada "o'qituvchi" so'zi ayolga ham ishlatiladi. Nemis tilida ayol o'qituvchi — die Lehrerin, der Lehrer esa erkak.

Imtihonda

Goethe A1 imtihonida artikl deyarli har gapda kerak bo'ladi. Gapirish (Sprechen) 3-qismida iltimos qilasiz: Haben Sie einen Stift? Ich brauche eine Fahrkarte. Yozish (Schreiben) 2-qismida qisqa xabar (taxminan 30 so'z) yozasiz: Ich habe eine Frage. telc B1 imtihonining Grammatika (Sprachbausteine) qismida esa artikl va uning qo'shimchalari to'g'ridan-to'g'ri tekshiriladi.

O'zingizni tekshiring

Avval o'zingiz javob bering, keyin javobni oching.

  1. Qaysi artikl? ___ Zeitung
    Javobni ko'rish

    die Zeitung — -ung bilan tugagan so'zlar ayol jinsida.

  2. Qaysi artikl? ___ Brötchen
    Javobni ko'rish

    das Brötchen — -chen bilan tugagan so'zlar o'rta jinsda.

  3. Kindergarten (das Kind + der Garten) so'zining jinsi qanday?
    Javobni ko'rish

    der Kindergarten — jinsni oxirgi so'z beradi.

  4. Bo'sh joylarni to'ldiring: Da ist ___ Café. ___ Café ist neu.
    Javobni ko'rish

    Da ist ein Café. Das Café ist neu. Avval yangi narsa — ein, keyin ma'lum narsa — das.

  5. Xatoni toping: Ich wohne in der Taschkent.
    Javobni ko'rish

    Ich wohne in Taschkent. Shahar nomlari artiklsiz ishlatiladi.

Ilovada mashq qiling

Prufling'dagi "O'rganish" bo'limida darslar shu grammatikani mashqlar bilan mustahkamlaydi: so'z tartibi, kelishiklar, fe'l shakllari.

Darslarni ochish

Ko'p beriladigan savollar

Der, die, das qachon ishlatiladi?

der — erkak jinsidagi otlar oldida (der Tisch), die — ayol jinsidagi otlar va barcha ko'plikdagi otlar oldida (die Lampe, die Tische), das — o'rta jinsdagi otlar oldida (das Kind). Otning jinsini so'z bilan birga yodlash kerak, chunki o'zbek tilida jins yo'q.

Nemis tilida otning jinsini qanday aniqlash mumkin?

Eng ishonchli yo'l — so'zni artikli bilan yodlash. Qo'shimchalar ham yordam beradi: -ung, -heit, -keit, -schaft, -ion, -tät — ayol jinsi (die), -chen va -lein — o'rta jins (das); hafta kunlari, oylar, fasllar va -er bilan tugagan kasb nomlari — erkak jinsi (der). Qo'shma so'zning jinsi oxirgi so'zniki bilan bir xil: die Haustür.

Artikl qachon qo'yilmaydi?

sein dan keyin kasb va millat oldida (Ich bin Lehrerin), ismlar, shaharlar va ko'pchilik davlatlar oldida (in Taschkent, aus Deutschland), sanab bo'lmaydigan otlar oldida (Ich trinke Tee, Ich habe Zeit). Artikl bilan keladigan davlatlar: die Türkei, die Schweiz, die USA.