Akkusativ — nemis tilida tushum kelishigi (kimni? nimani?)
Yangilangan: · Prufling jamoasi
Daraja A1 Akkusativ
Akkusativ nima
Akkusativ — tushum kelishigi. Ish-harakat kimga yoki nimaga qaratilgan bo'lsa, o'sha so'z Akkusativda keladi.
Masalan: Ich kaufe einen Tisch. — Men stol sotib olaman. Nimani sotib olaman? Stolni. Demak, Tisch Akkusativda turibdi.
O'zbek tilida -ni qo'shimchasi otning o'ziga qo'shiladi: kitob → kitobni. Nemis tilida ot o'zgarmaydi, uning artikli o'zgaradi: der Tisch → den Tisch.
Diqqat: o'zbek tilida "olma yedim" deymiz, -ni qo'shmaymiz. Nemis tilida noaniq artikl ham o'zgaradi: Ich esse einen Apfel. "Bor", "kerak", "oldim" degan gaplarda ham Akkusativ keladi.
Artikllar Akkusativda: jadval
| Erkak jinsi (der) | Ayol jinsi (die) | O'rta jins (das) | Ko'plik | |
|---|---|---|---|---|
| Aniq artikl | der → den | die | das | die |
| Noaniq artikl | ein → einen | eine | ein | — |
| Inkor: kein | kein → keinen | keine | kein | keine |
| Egalik: mein | mein → meinen | meine | mein | meine |
Eslab qoling: faqat erkak jinsi o'zgaradi va -en oladi. die, das va ko'plikdagi die o'zgarmaydi.
Shuning uchun otni doim artikli bilan yodlang: der Tisch, die Lampe, das Bett. Artiklni bilmasangiz, Akkusativni ham to'g'ri qo'ya olmaysiz.
Egalik olmoshlari ham shunday o'zgaradi: dein → deinen, sein → seinen, unser → unseren, ihr → ihren. dieser (bu) → diesen.
Kishilik olmoshlari Akkusativda
| Nominativ | Akkusativ | O'zbekcha |
|---|---|---|
| ich | mich | meni |
| du | dich | seni |
| er | ihn | uni (der) |
| sie | sie | uni (die) |
| es | es | uni (das) |
| wir | uns | bizni |
| ihr | euch | sizlarni |
| sie / Sie | sie / Sie | ularni / Sizni |
er, sie, es narsalar o'rniga ham ishlatiladi. Qaysi biri kerakligini otning artikli aytadi: Ich kaufe den Tisch. → Ich kaufe ihn. Ich kaufe die Lampe. → Ich kaufe sie.
Qaysi fe'llardan keyin Akkusativ keladi
Nemis tilida ko'p fe'llar Akkusativ talab qiladi. A1 da eng ko'p uchraydiganlari:
- haben — ega bo'lmoq: Ich habe einen Hund. — Mening itim bor.
- brauchen — kerak bo'lmoq: Ich brauche einen Stift. — Menga ruchka kerak.
- kaufen, nehmen, bestellen — sotib olmoq, olmoq, buyurtma qilmoq
- sehen, finden, suchen — ko'rmoq, topmoq, qidirmoq
- essen, trinken, möchten — yemoq, ichmoq, xohlamoq
- kennen, besuchen, lieben, fragen, anrufen — tanimoq, borib ko'rmoq, sevmoq, so'ramoq, qo'ng'iroq qilmoq
- es gibt — bor: Es gibt einen Park. — Park bor.
helfen, danken, gefallen, gehören fe'llari esa Dativ talab qiladi. Ularni alohida yodlang: Dativ.
Akkusativ talab qiladigan predloglar
für, ohne, durch, gegen, um predloglaridan keyin har doim Akkusativ keladi.
| Predlog | Ma'nosi | Misol |
|---|---|---|
| für | uchun | für meinen Bruder — akam uchun |
| ohne | -siz | ohne einen Schirm — soyabonsiz |
| durch | orqali, ichidan | durch den Park — park orqali |
| gegen | qarshi; soat ... larda | gegen den Wind — shamolga qarshi |
| um | atrofida; soat ... da | um den Tisch — stol atrofida |
in, auf, an kabi o'zgaruvchi predloglar "qayerga?" savoliga javob bo'lsa, Akkusativ keladi: Ich gehe in den Park. Batafsil: o'zgaruvchi predloglar.
Nominativ yoki Akkusativ: qanday ajratamiz
Ish-harakatni kim bajaryapti? Bu — ega, u Nominativda (bosh kelishikda) turadi: der Hund. Kimni yoki nimani? Bu — to'ldiruvchi, u Akkusativda: den Mann.
Diqqat: sein (bo'lmoq) fe'lidan keyin Akkusativ kelmaydi: Das ist der Lehrer.
Artikl so'zning gapdagi vazifasini ko'rsatadi. Shuning uchun so'z tartibi o'zgarsa ham ma'no o'zgarmaydi: Der Hund sieht den Mann va Den Mann sieht der Hund — ikkalasida ham it erkakni ko'ryapti.
Misollar
- Ich habe einen Bruder und eine Schwester. Mening bitta akam va bitta singlim bor.
- Ich sehe den Bus. Men avtobusni ko'ryapman.
- Wir kaufen einen Tisch und ein Sofa. Biz stol va divan sotib olamiz.
- Möchtest du einen Kaffee? Qahva ichasanmi?
- Er hat keinen Führerschein. Uning haydovchilik guvohnomasi yo'q.
- Kennst du ihn? Sen uni taniysanmi?
- Ich liebe dich. Men seni sevaman.
- Hier gibt es einen Supermarkt. Bu yerda supermarket bor.
- Das Geschenk ist für meinen Vater. Sovg'a otam uchun.
- Wen fragst du? – Den Lehrer. Kimdan so'rayapsan? – O'qituvchidan.
- Wir besuchen euch morgen. Ertaga sizlarni ko'rgani boramiz.
- Den Mann sieht der Hund. Erkakni it ko'ryapti.
O'zbek tilida so'zlashuvchilar ko'p qiladigan xatolar
-
Noto'g'ri:
Ich habe ein Bruder.To'g'ri: Ich habe einen Bruder.
O'zbekchada "akam bor" deymiz, -ni yo'q. Nemis tilida haben dan keyin har doim Akkusativ keladi, erkak jinsidagi so'z einen oladi.
-
Noto'g'ri:
Ich sehe der Mann.To'g'ri: Ich sehe den Mann.
O'zbek tilida qo'shimchani otga qo'shamiz, shuning uchun artiklni o'zgartirish esdan chiqadi. Nemis tilida o'zgarish artiklda: der → den.
-
Noto'g'ri:
Ich kaufe einen Tasche.To'g'ri: Ich kaufe eine Tasche.
-en faqat erkak jinsiga qo'shiladi. die Tasche ayol jinsida, u o'zgarmaydi.
-
Noto'g'ri:
Ich frage von dem Lehrer.To'g'ri: Ich frage den Lehrer.
O'zbekchada "o'qituvchidan so'rayman" deymiz. Nemis tilida fragen dan keyin predlog kerak emas, to'g'ridan-to'g'ri Akkusativ keladi.
-
Noto'g'ri:
Ich rufe dir an.To'g'ri: Ich rufe dich an.
"Senga qo'ng'iroq qilaman" deymiz, lekin anrufen Akkusativ talab qiladi: dich, ihn, Sie.
-
Noto'g'ri:
Es gibt ein Supermarkt hier.To'g'ri: Hier gibt es einen Supermarkt.
es gibt dan keyin Akkusativ keladi: der Supermarkt → einen Supermarkt.
Imtihonda
Goethe A1 imtihonida Akkusativ deyarli har gapda kerak bo'ladi. Yozish (Schreiben) 2-qismida qisqa xat yozasiz: Ich brauche einen Termin. Gapirish (Sprechen) 3-qismida iltimos qilasiz: Haben Sie einen Stift? telc B1 imtihonining Grammatika (Sprachbausteine) qismida esa artikl qo'shimchasini tanlaysiz — erkak jinsidagi -en u yerda ko'p tekshiriladi.
O'zingizni tekshiring
Avval o'zingiz javob bering, keyin javobni oching.
- Bo'sh joyni to'ldiring: Ich kaufe ___ Rock. (der Rock, noaniq artikl)
Javobni ko'rish
Ich kaufe einen Rock. Erkak jinsi: ein → einen.
- Bo'sh joyni to'ldiring: Hast du ___ Zeit? (kein, die Zeit)
Javobni ko'rish
Hast du keine Zeit? Ayol jinsi o'zgarmaydi.
- Xatoni toping: Ich sehe er.
Javobni ko'rish
Ich sehe ihn. er → ihn.
- Bo'sh joyni to'ldiring: Wir brauchen ___ Auto. (ein, das Auto)
Javobni ko'rish
Wir brauchen ein Auto. O'rta jins o'zgarmaydi.
- Qaysi gapda Akkusativ yo'q? a) Ich trinke den Saft. b) Der Saft ist kalt. c) Ich nehme den Saft.
Javobni ko'rish
b) — der Saft bu yerda ega (Nominativ). sein dan keyin Akkusativ kelmaydi.
Ilovada mashq qiling
Prufling'dagi "O'rganish" bo'limida darslar shu grammatikani mashqlar bilan mustahkamlaydi: so'z tartibi, kelishiklar, fe'l shakllari.
Darslarni ochishKo'p beriladigan savollar
Akkusativ va Nominativ farqi nima?
Nominativ (bosh kelishik) — gapning egasi: kim? nima? Akkusativ (tushum kelishigi) — ish-harakat qaratilgan so'z: kimni? nimani? Farq faqat erkak jinsida ko'rinadi: Der Hund schläft, lekin Ich sehe den Hund.
Akkusativda qaysi artikllar o'zgaradi?
Faqat erkak jinsidagi artikllar: der → den, ein → einen, kein → keinen, mein → meinen. die, das va ko'plikdagi die o'zgarmaydi.
Akkusativ qachon ishlatiladi?
Uch holatda: to'ldiruvchi bo'lib kelganda (Ich kaufe einen Tisch), es gibt dan keyin, va für, ohne, durch, gegen, um predloglaridan keyin. in, auf, an kabi predloglar qayerga? savoliga javob bo'lsa ham Akkusativ keladi (Ich gehe in den Park).