Asosiy qismga o'tish
Prufling

Imperativ — nemis tilida buyruq mayli

Yangilangan: · Prufling jamoasi

Daraja A1 Imperativ

O'zbekcha buyruq mayli va nemischa Imperativ

O'zbek tilida buyruq maylining shakli kimga gapirayotganingizga qarab o'zgaradi: kel (sen), keling (siz), kelinglar (sizlar). Nemis tilida ham uch shakl bor:

O'zbekchaNemischaKimga
Kel!Komm!du — "sen" deb gaplashadigan bitta odamga
Kelinglar!Kommt!ihr — "sen" deb gaplashadigan bir nechta odamga
Keling!Kommen Sie!Sie — hurmat bilan bitta yoki bir nechta odamga

O'zbekchadagi kabi du va ihr shaklida olmosh aytilmaydi. Faqat Sie shaklida olmosh qoladi va fe'ldan keyin turadi: Kommen Sie bitte!

Diqqat: o'zbekchada "keling" hurmat bilan bitta odamga ham, ko'pchilikka ham aytiladi. Nemis tilida do'stlar guruhiga — Kommt!, o'qituvchiga yoki notanish odamga — Kommen Sie!

Buyruq mayli shakllari: jadval

InfinitivduihrSie
kommenKomm!Kommt!Kommen Sie!
machenMach!Macht!Machen Sie!
wartenWarte!Wartet!Warten Sie!
öffnenÖffne!Öffnet!Öffnen Sie!
lesenLies!Lest!Lesen Sie!
nehmenNimm!Nehmt!Nehmen Sie!
gebenGib!Gebt!Geben Sie!
sprechenSprich!Sprecht!Sprechen Sie!
essenIss!Esst!Essen Sie!
fahrenFahr!Fahrt!Fahren Sie!
habenHab!Habt!Haben Sie!
seinSei!Seid!Seien Sie!

du shakli qanday yasaladi

Hozirgi zamondagi du shaklini oling, olmoshni va -st qo'shimchasini olib tashlang (s, ß, z dan keyin faqat -t tushadi): du kommst → Komm!, du machst → Mach!, du liest → Lies!

O'zak -t, -d yoki undosh + n bilan tugasa, oxirida -e qoladi: du wartest → Warte!, du arbeitest → Arbeite!, du öffnest → Öffne!

e → i/ie o'zgarishi saqlanadi: du nimmst → Nimm!, du gibst → Gib!, du sprichst → Sprich!, du isst → Iss!, du hilfst → Hilf!

Eslab qoling: a → ä o'zgarishi buyruq maylida yo'qoladi: du fährst → Fahr!, du schläfst → Schlaf!, du läufst → Lauf! Fähr! degan shakl yo'q.

ihr va Sie shakllari, sein fe'li

ihr shakli hozirgi zamon bilan bir xil, faqat olmoshsiz: ihr kommt → Kommt!, ihr lest → Lest!

Sie shakli — infinitiv + Sie. Olmosh tushib qolmaydi va fe'ldan keyin turadi: Kommen Sie bitte herein! — Kiring, marhamat! Sie ni oldinga qo'ysangiz, darak gap chiqadi: Sie kommen herein — Siz kirasiz.

Faqat sein fe'li boshqacha: Sei pünktlich! — Kechikma! Seid leise! — Jim bo'linglar! Seien Sie bitte vorsichtig! — Iltimos, ehtiyot bo'ling!

Ajraladigan fe'llar va so'z tartibi

Buyruq maylida fe'l 1-o'rinda turadi, ajraladigan prefiks esa gap oxirida: Mach die Tür zu! — Eshikni yop! Ruf mich morgen an! — Ertaga menga qo'ng'iroq qil! Kaufen Sie bitte Brot ein! — Iltimos, non sotib oling! Batafsil: ajraladigan fe'llar.

Inkor odatdagidek nicht yoki kein bilan: Fahr nicht so schnell! — Bunchalik tez haydama! Hab keine Angst! — Qo'rqma!

Muloyimlik: bitte, mal, doch

Faqat buyruq maylining o'zi qo'pol eshitiladi. Uni bitte, mal, doch so'zlari yumshatadi:

  • bitte — iltimos: Sprechen Sie bitte langsam! — Iltimos, sekinroq gapiring!
  • mal — yengil iltimos, o'zbekchadagi "-chi": Komm mal her! — Bu yoqqa kelchi!
  • doch — maslahat yoki taklif: Komm doch mit! — Biz bilan boraqol!
  • doch mal — do'stona maslahat: Ruf ihn doch mal an! — Unga bir qo'ng'iroq qilib ko'r!

Bundan ham muloyimroq — modal fe'l bilan savol: Können Sie mir bitte helfen? yoki Könnten Sie das Fenster öffnen? Batafsil: modal fe'llar.

Misollar

  1. Komm bitte her! Bu yoqqa kel, iltimos!
  2. Mach bitte das Fenster zu! Iltimos, derazani yop!
  3. Lies den Text! Matnni o'qi!
  4. Nimm einen Regenschirm mit! Soyabon olib ket!
  5. Sprich bitte langsam! Iltimos, sekinroq gapir!
  6. Fahr nicht so schnell! Bunchalik tez haydama!
  7. Sei pünktlich! Kechikma!
  8. Kinder, macht eure Hausaufgaben! Bolalar, uy vazifangizni qilinglar!
  9. Wartet hier auf mich! Meni shu yerda kutinglar!
  10. Kommen Sie bitte herein! Kiring, marhamat!
  11. Seien Sie bitte vorsichtig! Iltimos, ehtiyot bo'ling!
  12. Ruf mich doch mal an! Menga bir qo'ng'iroq qilib qo'y!
  13. Hab keine Angst! Qo'rqma!
  14. Gib mir bitte das Salz! Iltimos, tuzni uzatib yubor!

O'zbek tilida so'zlashuvchilar ko'p qiladigan xatolar

  • Noto'g'ri: Kommst bitte!

    To'g'ri: Komm bitte!

    O'zbekchada "kel!" — fe'l o'zagining o'zi. Nemischa du shaklida ham -st qo'shimchasi tushib qoladi.

  • Noto'g'ri: Sie kommen bitte herein!

    To'g'ri: Kommen Sie bitte herein!

    O'zbekchada "Siz kiring" — olmosh fe'ldan oldin. Nemis tilida buyruqda Sie fe'ldan keyin turadi, aks holda bu darak gap bo'ladi.

  • Noto'g'ri: Mach zu die Tür!

    To'g'ri: Mach die Tür zu!

    "Eshikni yop" — o'zbekchada fe'l bir butun. Nemis tilida ajraladigan prefiks zu gap oxiriga o'tadi.

  • Noto'g'ri: Lese den Text!

    To'g'ri: Lies den Text!

    du liest dagi e → ie o'zgarishi buyruq maylida ham saqlanadi.

  • Noto'g'ri: Fähr nicht so schnell!

    To'g'ri: Fahr nicht so schnell!

    a → ä faqat du fährst, er fährt da bo'ladi. Buyruq maylida umlaut yo'q.

  • Noto'g'ri: Wartet bitte, Frau Müller!

    To'g'ri: Warten Sie bitte, Frau Müller!

    O'zbekchada "kuting" ham hurmat, ham ko'plik uchun. Nemis tilida hurmat bilan bitta odamga faqat Sie shakli, wartet — do'stlar guruhiga.

Imtihonda

Goethe A1 imtihonining Gapirish (Sprechen) 3-qismida kartochka bo'yicha iltimos qilasiz — buyruq mayli yoki savol bilan: Geben Sie mir bitte das Wörterbuch! yoki Können Sie mir bitte helfen? Tinglash (Hören) va O'qish (Lesen) qismlarida e'lon va ko'rsatmalarda buyruq mayli uchraydi: Bitte rufen Sie zurück. Yozish (Schreiben) 2-qismidagi qisqa xatda ham ishlatish mumkin: Ruf mich bitte an!

O'zingizni tekshiring

Avval o'zingiz javob bering, keyin javobni oching.

  1. lesen ning du shakli: ___ den Text!
    Javobni ko'rish

    Lies den Text! e → ie saqlanadi.

  2. fahren ning du shakli: ___ langsam!
    Javobni ko'rish

    Fahr langsam! Umlaut yo'qoladi.

  3. Hurmat bilan kutishni so'rang (warten): ___ bitte!
    Javobni ko'rish

    Warten Sie bitte!

  4. Xatoni toping: Mach zu die Tür!
    Javobni ko'rish

    Mach die Tür zu! Prefiks gap oxirida.

  5. sein ning ihr shakli: ___ bitte leise!
    Javobni ko'rish

    Seid bitte leise!

Ilovada mashq qiling

Prufling'dagi "O'rganish" bo'limida darslar shu grammatikani mashqlar bilan mustahkamlaydi: so'z tartibi, kelishiklar, fe'l shakllari.

Darslarni ochish

Ko'p beriladigan savollar

Nemis tilida buyruq mayli qanday yasaladi?

du shakli: hozirgi zamondagi du shaklidan olmosh va -st tushiriladi: du kommst → Komm! ihr shakli: hozirgi zamon, olmoshsiz: Kommt! Sie shakli: infinitiv va undan keyin Sie: Kommen Sie!

sein fe'lining buyruq shakli qanday?

Sei (du), seid (ihr), seien Sie (Sie). Masalan: Sei pünktlich! Seid leise! Seien Sie bitte vorsichtig!

Nega fähr emas, fahr?

a → ä o'zgarishi faqat hozirgi zamonning du va er shaklida bo'ladi (du fährst). Buyruq maylida u yo'qoladi: Fahr langsam! Schlaf gut! e → i o'zgarishi esa saqlanadi: Lies! Nimm!