Asosiy qismga o'tish
Prufling

Trennbare Verben — nemis tilida ajraladigan fe'llar

Yangilangan: · Prufling jamoasi

Daraja A1 Trennbare und untrennbare Verben

Ajraladigan fe'l nima

Ko'p nemis fe'llari prefiks va asosdan iborat: an + rufen = anrufen (qo'ng'iroq qilmoq), auf + stehen = aufstehen (o'rnidan turmoq). Oddiy gapda fe'lning tuslangan qismi 2-o'rinda turadi, prefiks esa gap oxiriga o'tadi: Ich rufe dich morgen an. — Ertaga senga qo'ng'iroq qilaman.

O'zbek tilida bunday fe'l yo'q. "Qo'ng'iroq qilmoq" ikki so'zdan iborat bo'lsa ham, ular yonma-yon turadi. Nemis tilida esa fe'lning ikki qismi orasiga butun gap kirishi mumkin.

Eslab qoling: ma'noni ko'pincha prefiks beradi. kommen — kelmoq, ankommen — yetib kelmoq, mitkommen — birga bormoq. Oxiridagi prefiksni unutsangiz, boshqa fe'l chiqadi.

Ajraladigan va ajralmaydigan prefikslar

PrefikslarMisollar
Ajraladigan (urg'uli)ab-, an-, auf-, aus-, ein-, fern-, los-, mit-, vor-, weg-, zu-, zurück-abholen, anrufen, aufstehen, ausgehen, einkaufen, fernsehen, losgehen, mitkommen, vorstellen, weggehen, zumachen, zurückkommen
Ajralmaydigan (urg'usiz)be-, emp-, ent-, er-, ge-, ver-, zer-bekommen, empfehlen, entschuldigen, erklären, gehören, verstehen, zerstören

Ularni urg'u orqali ajratish mumkin: ajraladigan fe'lda urg'u prefiksga tushadi — ANrufen, AUFstehen. Ajralmaydiganida urg'u o'zakda — verSTEhen, beKOMmen.

Diqqat: ajralmaydigan prefikslar hech qachon ajralmaydi va Perfektda ge- olmaydi: verstehen → verstanden, besuchen → besucht, bekommen → bekommen.

So'z tartibi: prefiks qayerda turadi

HolatMisolPrefiks
Hozirgi zamon (Präsens)Ich rufe dich morgen an.gap oxirida
SavolRufst du mich morgen an?gap oxirida
Buyruq (Imperativ)Ruf mich bitte an!gap oxirida
Modal fe'l bilanIch muss dich morgen anrufen.fe'l bilan birga, oxirida
PerfektIch habe dich gestern angerufen.ge- o'rtada
Ergash gapIch freue mich, dass du mich anrufst.fe'l bilan birga, oxirida
zu + infinitivIch vergesse oft, dich anzurufen.zu o'rtada

nicht prefiksdan oldin turadi: Ich rufe dich nicht an. Batafsil: Perfekt va ergash gaplar.

Ergash gapda fe'l o'zbekchadagi kabi oxiriga o'tadi va prefiks bilan qo'shilib yoziladi: …, weil ich früh aufstehe. — ... chunki men erta turaman.

A1 darajasida ko'p uchraydigan fe'llar: jadval

InfinitivPräsens (er)PerfektMa'nosi
anrufener ruft … anhat angerufenqo'ng'iroq qilmoq
aufstehener steht … aufist aufgestanden(uyqudan) turmoq
einkaufener kauft … einhat eingekauftxarid qilmoq, bozorlik qilmoq
fernsehener sieht … fernhat ferngesehentelevizor ko'rmoq
mitkommener kommt … mitist mitgekommenbirga bormoq
ankommener kommt … anist angekommenyetib kelmoq
abholener holt … abhat abgeholtkutib olmoq, olib ketmoq
aufräumener räumt … aufhat aufgeräumtyig'ishtirmoq
anfangener fängt … anhat angefangenboshlamoq, boshlanmoq

Harakat yoki holat o'zgarishini bildiradigan fe'llar (aufstehen, ankommen, mitkommen) Perfektni sein bilan yasaydi: Ich bin um 6 Uhr aufgestanden. — Soat 6 da turdim.

Prefiks ma'noni o'zgartiradi

Fe'lMa'nosi
kommenkelmoq
ankommenyetib kelmoq
mitkommenbirga bormoq
zurückkommenqaytib kelmoq
machenqilmoq
aufmachenochmoq
zumachenyopmoq
sehenko'rmoq
fernsehentelevizor ko'rmoq

Bunday fe'llarni gap ichida yodlang: aufmachen — Ich mache das Fenster auf. — Derazani ochaman.

Misollar

  1. Ich rufe dich morgen an. Ertaga senga qo'ng'iroq qilaman.
  2. Der Deutschkurs fängt um 9 Uhr an. Nemis tili kursi soat 9 da boshlanadi.
  3. Ich stehe jeden Tag um 6 Uhr auf. Men har kuni soat 6 da turaman.
  4. Wir kaufen am Samstag ein. Shanba kuni bozorlik qilamiz.
  5. Am Abend sieht mein Vater fern. Kechqurun otam televizor ko'radi.
  6. Kommst du heute mit? Bugun biz bilan borasanmi?
  7. Der Zug kommt um 18 Uhr in Berlin an. Poyezd Berlinga soat 18 da yetib keladi.
  8. Ich muss meine Schwester vom Flughafen abholen. Singlimni aeroportdan kutib olishim kerak.
  9. Ich habe dich gestern angerufen. Kecha senga qo'ng'iroq qildim.
  10. Ich bin müde, weil ich so früh aufstehe. Charchaganman, chunki juda erta turaman.
  11. Räum bitte dein Zimmer auf! Iltimos, xonangni yig'ishtir!
  12. Ich verstehe die Frage nicht. Men savolni tushunmayapman.
  13. Wir besuchen am Sonntag unsere Oma. Yakshanba kuni buvimizni ko'rgani boramiz.

O'zbek tilida so'zlashuvchilar ko'p qiladigan xatolar

  • Noto'g'ri: Ich anrufe dich morgen.

    To'g'ri: Ich rufe dich morgen an.

    O'zbekchada fe'l bo'linmaydi (qo'ng'iroq qilaman). Nemis tilida hozirgi zamonda prefiks gap oxiriga o'tadi.

  • Noto'g'ri: Ich stehe auf um 6 Uhr.

    To'g'ri: Ich stehe um 6 Uhr auf.

    Prefiks fe'lning yonida qolmaydi, u gapni yopadi: vaqt holidan keyin, eng oxirida turadi.

  • Noto'g'ri: Ich habe dich geanrufen.

    To'g'ri: Ich habe dich angerufen.

    Perfektda ge- prefiks va o'zak orasiga kiradi: an-ge-rufen.

  • Noto'g'ri: Ich muss rufe dich an.

    To'g'ri: Ich muss dich anrufen.

    Modal fe'l 2-o'rinda tuslanadi, ajraladigan fe'l esa oxirida infinitivda, prefiks bilan qo'shilib yoziladi.

  • Noto'g'ri: …, weil ich um 6 Uhr stehe auf.

    To'g'ri: …, weil ich um 6 Uhr aufstehe.

    Ergash gapda fe'l o'zbekchadagi kabi oxiriga o'tadi, prefiks esa fe'l bilan qo'shilib yoziladi.

  • Noto'g'ri: Ich habe Geld gebekommen.

    To'g'ri: Ich habe Geld bekommen.

    be- ajralmaydigan prefiks: fe'l bo'linmaydi va Perfektda ge- olmaydi.

Imtihonda

Goethe A1 imtihonining Gapirish (Sprechen) 2-qismida kundalik hayotingiz haqida gapirganda ajraladigan fe'llar kerak bo'ladi: Ich stehe um 6 Uhr auf. Am Samstag kaufe ich ein. Yozish (Schreiben) 2-qismida, masalan, yordam so'rasangiz: Kannst du mich vom Bahnhof abholen? Goethe B1 ning Yozish 1-qismida (shaxsiy xat, taxminan 80 so'z) Perfekt va ergash gaplar kerak: Ich habe dich gestern angerufen, aber du warst nicht da.

O'zingizni tekshiring

Avval o'zingiz javob bering, keyin javobni oching.

  1. einkaufen fe'lini qo'ying: Am Samstag ___ wir ___.
    Javobni ko'rish

    Am Samstag kaufen wir ein.

  2. Xatoni toping: Der Zug ankommt um 8 Uhr.
    Javobni ko'rish

    Der Zug kommt um 8 Uhr an. Prefiks gap oxirida.

  3. aufstehen ning Perfekt shakli: Ich ___ heute früh ___.
    Javobni ko'rish

    Ich bin heute früh aufgestanden. sein bilan, ge- o'rtada.

  4. Qaysi fe'l ajralmaydi: a) anrufen b) verstehen c) mitkommen
    Javobni ko'rish

    b) verstehen — ver- ajralmaydi: Ich verstehe dich.

  5. Gapni tugating: Ich weiß nicht, wann der Kurs ___. (anfangen)
    Javobni ko'rish

    …, wann der Kurs anfängt. Ergash gapda fe'l oxirida, prefiks bilan birga.

Ilovada mashq qiling

Prufling'dagi "O'rganish" bo'limida darslar shu grammatikani mashqlar bilan mustahkamlaydi: so'z tartibi, kelishiklar, fe'l shakllari.

Darslarni ochish

Ko'p beriladigan savollar

Prefiks ajraladimi yoki yo'qmi, qanday bilaman?

Urg'uli prefikslar ajraladi: ab, an, auf, aus, ein, fern, los, mit, vor, zu, zurück. Urg'usiz prefikslar ajralmaydi: be, emp, ent, er, ge, ver, zer. Urg'u prefiksga tushsa (ANrufen), u ajraladi.

Ajraladigan prefiks gapda qayerga qo'yiladi?

Hozirgi zamonda, savolda va buyruqda prefiks gap oxirida turadi: Ich rufe dich morgen an. Modal fe'l bilan, ergash gapda va Perfektda fe'l oxirida yaxlit turadi: Ich muss dich anrufen. Ich freue mich, dass du mich anrufst. Ich habe dich angerufen.

Ajraladigan fe'llarning Perfekti qanday yasaladi?

ge- prefiks va o'zak orasiga qo'yiladi: anrufen → angerufen, einkaufen → eingekauft, aufstehen → aufgestanden. Ajralmaydigan fe'llarda ge- bo'lmaydi: verstehen → verstanden, besuchen → besucht.