Präsens — nemis tilida hozirgi zamon, sein va haben fe'llari
Yangilangan: · Prufling jamoasi
Daraja A1 Präsens (sein, haben)
Präsens qachon ishlatiladi
- Hozir bo'layotgan ish: Ich lerne gerade Deutsch. — Hozir nemis tilini o'rganyapman. Nemis tilida "-yap" uchun alohida shakl yo'q.
- Doim takrorlanadigan ish va faktlar: Er fährt jeden Tag mit dem Bus. — U har kuni avtobusda yuradi.
- Kelasi zamon, agar vaqtni bildiruvchi so'z bo'lsa: Morgen arbeite ich. — Ertaga ishlayman.
- O'tmishda boshlanib, hozir ham davom etayotgan ish (seit bilan): Ich wohne seit zwei Jahren in Taschkent. — Ikki yildan beri Toshkentda yashayman.
Hozirgi zamon qo'shimchalari: jadval
| Shaxs | Qo'shimcha | wohnen (yashamoq) | lernen (o'rganmoq) |
|---|---|---|---|
| ich | -e | wohne | lerne |
| du | -st | wohnst | lernst |
| er / sie / es | -t | wohnt | lernt |
| wir | -en | wohnen | lernen |
| ihr | -t | wohnt | lernt |
| sie / Sie | -en | wohnen | lernen |
Fe'l o'zagi — infinitivdan -en ni olib tashlasangiz qolgan qism: wohn-en, lern-en, mach-en. O'zbek tilidagi kabi qo'shimcha o'zakka qo'shiladi: yasha-yman, yasha-ysan — wohn-e, wohn-st. wir va sie/Sie shakli infinitiv bilan bir xil.
Eslab qoling: er va ihr bir xil qo'shimcha oladi — -t: er wohnt, ihr wohnt.
O'zagi -t, -d va -s, -ß, -z bilan tugagan fe'llar
O'zak -t yoki -d bilan tugasa, -st va -t oldidan -e- qo'shiladi, aks holda qo'shimcha eshitilmaydi. O'zak -s, -ß, -z bilan tugasa, du shaklida faqat -t qo'shiladi.
| Shaxs | arbeiten | finden | heißen | tanzen |
|---|---|---|---|---|
| ich | arbeite | finde | heiße | tanze |
| du | arbeitest | findest | heißt | tanzt |
| er / sie / es | arbeitet | findet | heißt | tanzt |
| wir | arbeiten | finden | heißen | tanzen |
| ihr | arbeitet | findet | heißt | tanzt |
| sie / Sie | arbeiten | finden | heißen | tanzen |
Unlisi o'zgaradigan fe'llar
O'zbek tilida fe'l o'zagi tuslanganda o'zgarmaydi. Nemis tilida ba'zi kuchli fe'llarda unli faqat du va er/sie/es shaklida o'zgaradi. Qolgan shakllar odatdagidek: wir fahren, ihr fahrt.
| O'zgarish | Infinitiv | ich | du | er / sie / es |
|---|---|---|---|---|
| a → ä | fahren | fahre | fährst | fährt |
| a → ä | schlafen | schlafe | schläfst | schläft |
| e → i | sprechen | spreche | sprichst | spricht |
| e → i | helfen | helfe | hilfst | hilft |
| e → i | essen | esse | isst | isst |
| e → i | nehmen | nehme | nimmst | nimmt |
| e → ie | lesen | lese | liest | liest |
| e → ie | sehen | sehe | siehst | sieht |
Diqqat: nehmen da undosh ham o'zgaradi: du nimmst, er nimmt. essen va lesen da du va er shakli bir xil: du isst, er isst; du liest, er liest.
sein va haben fe'llari
| Shaxs | sein (bo'lmoq) | haben (ega bo'lmoq) |
|---|---|---|
| ich | bin | habe |
| du | bist | hast |
| er / sie / es | ist | hat |
| wir | sind | haben |
| ihr | seid | habt |
| sie / Sie | sind | haben |
sein o'zbekchadagi -man, -san, -dir qo'shimchalari o'rnida keladi: "Men talabaman" — Ich bin Student. Yosh ham sein bilan aytiladi: Ich bin 25 Jahre alt. — 25 yoshdaman.
haben o'zbekchadagi "... bor" degan gaplar o'rnida keladi: "Akam bor" — Ich habe einen Bruder. "Ertaga imtihonimiz bor" — Wir haben morgen eine Prüfung. haben dan keyin Akkusativ keladi.
Eslab qoling: ihr seid d bilan yoziladi. seit (t bilan) — "... dan beri" ma'nosidagi predlog.
Präsens kelasi zamon o'rnida
Gap kelajak haqida ekani vaqt so'zidan bilinsa, nemislar odatda Präsens ishlatadi: Morgen arbeite ich. — Ertaga ishlayman. Nächste Woche fliege ich nach Berlin. — Kelasi hafta Berlinga uchaman. Vaqt so'zi 1-o'rinda tursa, fe'l egadan oldin keladi: so'z tartibi.
werden bilan yasaladigan Futur I kamroq ishlatiladi: bashorat yoki va'da uchun.
Misollar
- Ich wohne in Taschkent. Men Toshkentda yashayman.
- Was machst du am Wochenende? Dam olish kunlari nima qilasan?
- Mein Vater arbeitet im Krankenhaus. Otam kasalxonada ishlaydi.
- Wie heißt du? Isming nima?
- Er fährt jeden Tag mit dem Bus zur Arbeit. U har kuni ishga avtobusda boradi.
- Sprichst du Deutsch? Nemischa gaplashasanmi?
- Sie liest gern Bücher. U kitob o'qishni yaxshi ko'radi.
- Was nimmst du? – Ich nehme einen Tee. Nima olasan? – Men choy olaman.
- Ich bin Student und habe wenig Zeit. Men talabaman, vaqtim kam.
- Bist du müde? Charchadingmi?
- Wir haben morgen eine Prüfung. Ertaga imtihonimiz bor.
- Habt ihr Kinder? Sizlarning bolalaringiz bormi?
- Meine Eltern sind in Samarkand. Ota-onam Samarqandda.
- Nächste Woche fliege ich nach Berlin. Kelasi hafta Berlinga uchaman.
O'zbek tilida so'zlashuvchilar ko'p qiladigan xatolar
-
Noto'g'ri:
Ich Student.To'g'ri: Ich bin Student.
O'zbekchada "Men talaba" deyish mumkin, bog'lama -man qo'shimcha bo'lib keladi. Nemis tilida sein fe'li majburiy.
-
Noto'g'ri:
Mein Bruder gibt es.To'g'ri: Ich habe einen Bruder.
"Akam bor" dagi "bor" ni es gibt deb tarjima qilish xato. Egalik haben bilan aytiladi: ega + haben + Akkusativ.
-
Noto'g'ri:
Meine Eltern arbeitet in Samarkand.To'g'ri: Meine Eltern arbeiten in Samarkand.
O'zbekchada "Ota-onam ishlaydi" deymiz — fe'l birlikda qoladi. Nemis tilida ega ko'plikda bo'lsa, fe'l -en oladi.
-
Noto'g'ri:
Du fahrst nach Buchara.To'g'ri: Du fährst nach Buchara.
O'zbek tilida fe'l o'zagi tuslanganda o'zgarmaydi: boraman, borasan, boradi. fahren, sprechen, lesen kabi fe'llarda du va er shaklida unli o'zgaradi.
-
Noto'g'ri:
Ich bin Hunger.To'g'ri: Ich habe Hunger.
O'zbekchada "qornim och" deymiz, "och" sifat. Nemischa Hunger — ot, shuning uchun haben bilan: Ich habe Hunger, ich habe Durst.
Imtihonda
Goethe A1 imtihonining Gapirish (Sprechen) 1-qismida o'zingizni tanishtirasiz va deyarli har bir gap Präsensda bo'ladi: Ich heiße Aziz. Ich komme aus Usbekistan. Ich wohne in Taschkent. Ich bin 25 Jahre alt. 2-qismida sherigingizga savol berasiz va uning savoliga javob qaytarasiz: Liest du gern? Yozish (Schreiben) 2-qismida fe'l qo'shimchalaridagi xatolar grammatika bahosini tushiradi.
O'zingizni tekshiring
Avval o'zingiz javob bering, keyin javobni oching.
- Bo'sh joyni to'ldiring: Du ___ in Berlin. (arbeiten)
Javobni ko'rish
Du arbeitest in Berlin. O'zak -t bilan tugaydi: -e- qo'shiladi.
- Bo'sh joyni to'ldiring: Er ___ gern Bücher. (lesen)
Javobni ko'rish
Er liest gern Bücher. e → ie.
- Bo'sh joyni to'ldiring: Ihr ___ heute müde. (sein)
Javobni ko'rish
Ihr seid heute müde.
- Xatoni toping: Wie heißst du?
Javobni ko'rish
Wie heißt du? O'zak -ß bilan tugaydi: du shaklida faqat -t qo'shiladi.
- Bo'sh joyni to'ldiring: ___ du Geschwister? (haben)
Javobni ko'rish
Hast du Geschwister?
Ilovada mashq qiling
Prufling'dagi "O'rganish" bo'limida darslar shu grammatikani mashqlar bilan mustahkamlaydi: so'z tartibi, kelishiklar, fe'l shakllari.
Darslarni ochishKo'p beriladigan savollar
Nemis tilida fe'llar hozirgi zamonda qanday tuslanadi?
Fe'l o'zagiga (infinitivdan -en olib tashlanadi) qo'shimcha qo'shiladi: ich -e, du -st, er/sie/es -t, wir -en, ihr -t, sie/Sie -en. Masalan: ich wohne, du wohnst, er wohnt, wir wohnen, ihr wohnt, sie wohnen.
sein va haben qanday tuslanadi?
sein: ich bin, du bist, er/sie/es ist, wir sind, ihr seid, sie/Sie sind. haben: ich habe, du hast, er/sie/es hat, wir haben, ihr habt, sie/Sie haben.
Qaysi fe'llarda unli o'zgaradi?
Ba'zi kuchli fe'llarda, faqat du va er/sie/es shaklida: fahren → fährt, schlafen → schläft, sprechen → spricht, helfen → hilft, essen → isst, nehmen → nimmt, lesen → liest, sehen → sieht.
Kelasi zamonni Präsens bilan aytish mumkinmi?
Ha. Vaqt so'zi bo'lsa, nemislar odatda Präsens ishlatadi: Morgen arbeite ich, nächste Woche fliege ich nach Berlin. werden bilan yasaladigan Futur I kamroq ishlatiladi.