Reflexive Verben — nemis tilida qaytma fe'llar (sich)
Yangilangan: · Prufling jamoasi
Daraja A2 Reflexive Verben
Qaytma fe'l nima
Qaytma fe'l sich olmoshi bilan keladi. Ish-harakat boshqa odamga emas, egasining o'ziga qaytadi: Ich wasche mich. — Men yuvinaman. Solishtiring: Ich wasche das Auto. — Men mashinani yuvaman.
Lug'atda bunday fe'llar sich bilan yoziladi: sich freuen, sich beeilen. Gapda esa sich shaxsga qarab o'zgaradi: ich freue mich, du freust dich, er freut sich.
O'zbek tilida ham o'zlik nisbati bor: yuvinmoq, kiyinmoq, taranmoq. Bu fe'llarda ham harakat egasining o'ziga qaratilgan. Lekin bu moslik hamma joyda ishlamaydi.
Diqqat: o'zbekchada -in qo'shimchasi shaxs bilan o'zgarmaydi (yuvinaman, yuvinasan), nemis tilida esa sich o'zgaradi: mich, dich, uns. Ko'p qaytma fe'llar o'zbekchaga oddiy fe'l bilan tarjima qilinadi: sich freuen — xursand bo'lmoq, sich erinnern — eslamoq, sich setzen — o'tirmoq. Shuning uchun fe'lni sich bilan birga yodlang.
Qaytma olmoshlar: jadval
| Shaxs | Akkusativ | Dativ | Misol |
|---|---|---|---|
| ich | mich | mir | ich freue mich |
| du | dich | dir | du freust dich |
| er / sie / es | sich | sich | er freut sich |
| wir | uns | uns | wir freuen uns |
| ihr | euch | euch | ihr freut euch |
| sie / Sie | sich | sich | sie freuen sich / Sie freuen sich |
Akkusativ va Dativ faqat ich va du da farq qiladi: mich/mir, dich/dir. wir va ihr da shakl kishilik olmoshlari bilan bir xil: uns, euch. er, sie, es, sie (ular) va Sie (Siz) uchun doim sich ishlatiladi. Sie bilan ham sich kichik harf bilan yoziladi: Setzen Sie sich.
mich yoki mir: qachon Dativ keladi
Odatda sich Akkusativda turadi. Gapda yana bitta Akkusativdagi to'ldiruvchi bo'lsa, qaytma olmosh Dativga o'tadi. Ko'pincha bu tana a'zosi yoki kiyim bo'ladi:
| Akkusativ (bitta to'ldiruvchi) | Dativ (+ yana Akkusativdagi to'ldiruvchi) |
|---|---|
| Ich wasche mich. — yuvinaman | Ich wasche mir die Hände. — qo'limni yuvaman |
| Ich ziehe mich an. — kiyinaman | Ich ziehe mir die Jacke an. — kurtkani kiyaman |
| Du kämmst dich. — taranasan | Du kämmst dir die Haare. — sochingni taraysan |
| Ich stelle mich vor. — o'zimni tanishtiraman | Ich stelle mir das vor. — buni tasavvur qilaman |
Ba'zi fe'llarda sich deyarli doim Dativda, chunki Akkusativdagi to'ldiruvchi doim bor: Ich wünsche mir ein Fahrrad. — Velosipedni orzu qilaman (sovg'aga). Ich sehe mir den Film an. — Filmni tomosha qilaman.
Eslab qoling: o'zbekchada "qo'limni yuvaman" deymiz — egalik qo'shimchasi bilan. Nemis tilida bunday gaplarda odatda meine emas, mir va aniq artikl ishlatiladi: Ich wasche mir die Hände.
Ko'p ishlatiladigan qaytma fe'llar
| Fe'l | Ma'nosi | Misol |
|---|---|---|
| sich freuen auf + Akk. | kelajakdagi narsani intiqlik bilan kutmoq | Ich freue mich auf den Urlaub. |
| sich freuen über + Akk. | bo'lgan narsadan xursand bo'lmoq | Ich freue mich über das Geschenk. |
| sich interessieren für + Akk. | qiziqmoq | Er interessiert sich für Musik. |
| sich ärgern über + Akk. | jahli chiqmoq | Sie ärgert sich über den Stau. |
| sich erinnern an + Akk. | eslamoq | Ich erinnere mich an den Tag. |
| sich treffen (mit + Dat.) | uchrashmoq | Ich treffe mich mit Freunden. |
| sich anmelden (für + Akk.) | yozilmoq, ro'yxatdan o'tmoq | Ich melde mich für den Kurs an. |
| sich beeilen | shoshilmoq | Beeil dich! |
| sich fühlen | o'zini his qilmoq | Ich fühle mich gut. |
| sich vorstellen | o'zini tanishtirmoq | Darf ich mich vorstellen? |
| sich waschen / sich anziehen | yuvinmoq / kiyinmoq | Ich wasche mich und ziehe mich an. |
| sich setzen | o'tirmoq | Setz dich! |
Predlogni fe'l bilan birga yodlang. O'zbekchada "futbolga qiziqaman" deymiz, nemis tilida esa für: Ich interessiere mich für Fußball. "O'qituvchimni eslayman" — Ich erinnere mich an meinen Lehrer. Bu fe'llarda auf, über, für, an dan keyin Akkusativ keladi.
sich gapda qayerda turadi
- Tuslangan fe'ldan keyin: Ich freue mich auf das Wochenende.
- Gap boshqa so'z bilan boshlansa, fe'l ikkinchi o'rinda, keyin ega va sich: Heute fühle ich mich gut.
- Ega ot bo'lsa, sich odatda undan oldin turadi: Heute freut sich meine Mutter.
- Modal fe'l bilan: sich modal fe'ldan keyin, infinitiv oxirida: Wir müssen uns beeilen.
- Ajraladigan fe'lda old qo'shimcha oxiriga o'tadi: Ich ziehe mich schnell an.
- Ergash gapda sich egadan keyin, fe'l esa oxirida: …, weil ich mich nicht gut fühle. Batafsil: ergash gaplar.
Qaytma fe'llar Perfektda
Qaytma fe'llar Perfektda doim haben bilan yasaladi: Ich habe mich gefreut. — Xursand bo'ldim. Wir haben uns im Park getroffen. — Parkda uchrashdik. Er hat sich für den Kurs angemeldet. — U kursga yozildi.
Eslab qoling: fe'l harakatga o'xshasa ham (sich beeilen, sich setzen), yordamchi fe'l — haben: Er hat sich beeilt. sich haben dan keyin turadi, Partizip II esa gap oxirida.
Misollar
- Ich freue mich auf das Wochenende. Dam olish kunlarini intiqlik bilan kutyapman.
- Interessierst du dich für Fußball? Sen futbolga qiziqasanmi?
- Er ärgert sich über den Stau. Uning tirbandlikdan jahli chiqyapti.
- Wir treffen uns um sechs vor dem Kino. Biz soat oltida kinoteatr oldida uchrashamiz.
- Ich wasche mir die Hände. Men qo'llarimni yuvyapman.
- Zieh dir eine Jacke an, es ist kalt. Kurtka kiyib ol, havo sovuq.
- Erinnerst du dich an unseren Lehrer? O'qituvchimizni eslaysanmi?
- Wir müssen uns beeilen, der Zug fährt gleich. Shoshilishimiz kerak, poyezd hozir jo'naydi.
- Ich habe mich für einen Deutschkurs angemeldet. Men nemis tili kursiga yozildim.
- Heute fühle ich mich nicht gut. Bugun o'zimni yaxshi his qilmayapman.
- Darf ich mich vorstellen? Ich heiße Aziz. O'zimni tanishtirsam maylimi? Ismim Aziz.
- Bitte setzen Sie sich. Iltimos, o'tiring.
- Ich stelle mir das Leben in Deutschland anders vor. Germaniyadagi hayotni boshqacha tasavvur qilaman.
O'zbek tilida so'zlashuvchilar ko'p qiladigan xatolar
-
Noto'g'ri:
Ich freue sich auf den Urlaub.To'g'ri: Ich freue mich auf den Urlaub.
O'zbekchada -in qo'shimchasi shaxs bilan o'zgarmaydi: yuvinaman, yuvinasan. Nemis tilida sich shaxsga qarab o'zgaradi: ich → mich, du → dich.
-
Noto'g'ri:
Ich ziehe an.To'g'ri: Ich ziehe mich an.
"Kiyinaman" o'zbekchada bitta so'z. Nemis tilida qaytma olmosh alohida so'z bo'lib keladi: ziehe + mich + an.
-
Noto'g'ri:
Ich interessiere mich zu Fußball.To'g'ri: Ich interessiere mich für Fußball.
"Futbolga" dagi -ga ni zu deb tarjima qilish xato. sich interessieren doim für bilan keladi.
-
Noto'g'ri:
Ich erinnere mich meinen Lehrer.To'g'ri: Ich erinnere mich an meinen Lehrer.
"O'qituvchimni eslayman" — o'zbekchada -ni yetarli, predlog yo'q. Nemis tilida sich erinnern an bilan keladi.
-
Noto'g'ri:
Heute ich mich gut fühle.To'g'ri: Heute fühle ich mich gut.
O'zbekchada kesim gap oxirida turadi. Nemis tilida tuslangan fe'l ikkinchi o'rinda, ega va sich undan keyin keladi.
-
Noto'g'ri:
Ich wasche mich die Hände.To'g'ri: Ich wasche mir die Hände.
Gapda die Hände Akkusativda turibdi. Ikkinchi to'ldiruvchi bo'lsa, qaytma olmosh Dativga o'tadi: mich → mir.
Imtihonda
Goethe A2 imtihonining Yozish (Schreiben) qismida qisqa xabar va e-mail yozasiz, u yerda qaytma fe'llar tez-tez kerak bo'ladi: Ich freue mich auf deinen Besuch. Ich habe mich für den Kurs angemeldet. Gapirish (Sprechen) 3-qismida sherigingiz bilan uchrashuvni rejalashtirasiz: Wann treffen wir uns? telc B1 imtihonining Grammatika (Sprachbausteine) qismida ko'pincha mich yoki mir ni, yoki predlogni (auf, über, für) tanlash kerak bo'ladi.
O'zingizni tekshiring
Avval o'zingiz javob bering, keyin javobni oching.
- Bo'sh joyni to'ldiring: Ich freue ___ auf den Urlaub.
Javobni ko'rish
Ich freue mich auf den Urlaub. ich → mich.
- Bo'sh joyni to'ldiring: Wir treffen ___ morgen.
Javobni ko'rish
Wir treffen uns morgen. wir → uns.
- mich yoki mir? Ich putze ___ die Zähne.
Javobni ko'rish
Ich putze mir die Zähne. Gapda yana bitta Akkusativdagi to'ldiruvchi bor — die Zähne, shuning uchun Dativ.
- Xatoni toping: Sie ist sich gestern angemeldet.
Javobni ko'rish
Sie hat sich gestern angemeldet. Qaytma fe'llar Perfektda doim haben bilan keladi.
- Predlogni tanlang: Interessierst du dich ___ Musik? a) an b) für c) auf
Javobni ko'rish
b) — sich interessieren für + Akkusativ.
Ilovada mashq qiling
Prufling'dagi "O'rganish" bo'limida darslar shu grammatikani mashqlar bilan mustahkamlaydi: so'z tartibi, kelishiklar, fe'l shakllari.
Darslarni ochishKo'p beriladigan savollar
Nemis tilida qaytma fe'llar nima?
Bu sich olmoshi bilan ishlatiladigan fe'llar: sich freuen, sich waschen, sich treffen. Ish-harakat egasining o'ziga qaytadi, sich esa shaxsga qarab o'zgaradi: ich freue mich, du freust dich, wir freuen uns.
mich va mir farqi nima?
mich — Akkusativ, mir — Dativ. Gapda boshqa to'ldiruvchi bo'lmasa mich ishlatiladi: Ich wasche mich. Yana Akkusativdagi to'ldiruvchi bo'lsa mir: Ich wasche mir die Hände.
Qaytma fe'llar Perfektda haben bilan yasaladimi yoki sein bilan?
Doim haben bilan: Ich habe mich gefreut, Wir haben uns getroffen, Er hat sich beeilt.